Παρασκευή 8 Μαΐου 2009

Τι αξίζει μια ιδέα;

Τι επιχειρηματική αξία έχει μια ιδέα; Συνήθως τίποτα από μόνη της γιατί αλλοιώς θα υπήρχαν χρηματιστήρια ιδεών. Η ιδέα είναι όμως ο συνδετικός κρίκος που μπορεί να ενώσει ανθρώπους και να τους οδηγήσει σε κάτι χειροπιαστό που με την σειρά του μπορεί να οδηγήσει σε ένα οικονομικό όφελος αλλά και σε έναν καλύτερο κόσμο.

Όταν βλέπω ανθρώπους που δεν θέλουν να συζητήσουν την ιδέα τους μου φαίνεται αστείο. Αν δεν την συζητήσεις πως θα δεις τι σκέφτονται οι άλλοι, πως θα την βελτιώσεις μέσα από την τριβή, την κριτική και την παρατήρηση. Μόνο εσύ μπορείς να την έχεις αρκετά ώριμη στο μυαλό σου και μόνο εσύ είσαι υπεύθυνος αν από ακατάπαυστη ολιγωρία κάποιος άλλος σε προσπεράσει.

Το παραπάνω ισχύει ιδιαίτερα στην τεχνολογία όπου εύκολα μέσα απο μια "ώριμη" ιδέα μεταβαίνει κανείς σε ένα πρακτικό αποτέλεσμα αλλά δύσκολα κανείς "πιστεύει" σε μια ιδέα και την ωριμάζει στο μυαλό του. Και ακόμα ποιο δύσκολα πέρνει την απόφαση να την μετατρέψει σε ένα προϊόν.

Είχα την τύχη γύρω μου να έχω συχνά ταλαντούχους ανθρώπους με άποψη και περιεχόμενο. Πολύ συχνά όμως, ειδικά σε περιβάλλον πανεπιστημίου, εύρισκα ανθρώπους που δεν θέλανε να πάνε την ιδέα τους (ή την πρώτυπη υλοποίησή τους...) ένα βήμα παραπάνω. Για αυτούς η χαρά της δημιουργίας τελείωνε σε ένα paper ή σε ένα καλό περιοδικό. Ο καθένας πρέπει να έχει τον ρόλο του και ο ερευνητής συχνά καλά κάνει και ξέρει την θέση του. Από την άλλη, η τεχνολογία επιτρέπει εξαιρετικά φθηνές μεταφορές την πρωτογενούς γνώσης σε πρακτικά αποτελέσματα και είναι κρίμα ενδιαφέρουσες ιδέες να καταλήγουν στα σκουπίδια, σε συρτάρια ή σε χέρια ανθρώπων που δεν εκτιμάνε την αξία τους.

Αντιλαμβάνομαι εδώ ότι υπάρχει ένα ελλειμα παιδείας στους ίδιους τους ερευνητές που μέσα από την λεπτομερή ενασχόληση με ένα περιεχόμενο έχουν χάσει μια σφαιρική εκτίμηση των ευκαιριών (από την άλλη όχθη οι καθαρά επιχειρηματίες - που εκ'των πραγμάτων είναι και λίγο πωλητές - τείνουν να υπερτιμούν την αξία των προϊόντων τους).

Πρέπει να δεχτούμε ότι δεν είναι όλοι γεννημένοι επιχειρηματίες και το ρίσκο φοβίζει (δεν υπάρχει επιχειρηματικότητα χωρίς ρίσκο). Συνειδητά θα πρέπει η χώρα μας όμως να επενδύσει σε "σφαιρικούς" ανθρώπους που δεν φοβούνται να "φάνε τα μούτρα τους", δημιουργώντας καλές συνθήκες ώστε να περάσουν τις "ερευνητικές" ιδέες τους στο επόμενο στάδιο.

Οι ερευνητές-επιχειρηματίες είναι εξαιρετική περίπτωση γιατί ξεκινάνε από την ουσία που είναι το αποτέλεσμα της δουλειάς τους. Αντίθετα σήμερα στην Ελλάδα ο επιτυχημένος επιχειρηματίας ορίζεται μέσα απο την έμμεση ή άμεση δικτύωση του με το κράτος ή την νομεγκλατούρα της κοινωνίας μας (εκτός ολίγων φωτεινών εξαιρέσεων). Η ενασχόληση του ερευνητή-επιχειρηματία με τα παραπάνω οδηγεί με μαθηματική βεβαιότητα σε θόρυβο και μειωμένη αποτελεσματικότητα.

Το θέμα είναι πολύ μεγάλο και θα χρειαστεί αρκετά ακόμα κείμενα για να αναλυθεί σε βάθος. Σε επόμενο άρθρο θα αναφέρω βασικά χαρακτηριστικά που πρέπει να έχει μια τεχνολογική ιδέα αλλά και την άποψη μου για τον ρόλο του κράτους σε αυτήν την διαδικασία.